BETHESDA DIABETES RESEARCH CENTER VAN GROTE WAARDE VOOR VERBETERING DIABETESZORG

Diabetes mellitus (suikerziekte) is volksziekte nummer één in Nederland. Al bijna een miljoen Nederlanders lijdt aan deze chronische stofwisselingsziekte. Elk jaar stijgt het aantal patiënten. Voor de ontwikkeling van nieuwe medicijnen en behandelingen is veel wetenschappelijk onderzoek nodig. Dergelijk onderzoek wordt sinds drie jaar uitgevoerd in het Bethesda Diabetes Research Center (BDRC) in Hoogeveen. Dit researchcentrum staat onder leiding van internist-diabetoloog Adriaan Kooy en algemeen manager Anita Faber.

Het ontstaan van het BDRC vloeit voort uit de zogenaamde Hoogeveense HOME studie. Met dit patiëntgebonden wetenschappelijk onderzoek toonde Kooy aan dat patiënten met diabetes type 2 minder kans lopen op hart- en vaatproblemen als ze in combinatie met insuline het medicijn Metformine gebruiken. De succesvolle resultaten van dit onderzoek zijn van invloed geweest op de Europese en Amerikaanse behandelrichtlijnen voor diabetes. ‘Daar mogen we met elkaar - onderzoekers, betrokken Hoogeveense huisartsen en de diabetespatiënten die vrijwillig aan het onderzoek deelnamen - best trots op zijn’, vindt Kooy.

Het BDRC krijgt steeds meer bekendheid. Na de Nationale Diabetes Research Award in 2010 voor de HOME studie van Kooy, ontving Faber in september dit jaar in Lissabon een Europese onderzoeksprijs tijdens het congres van de Foundation of European Nurses in Diabetes (FEND). Zij kreeg de prijs voor haar studie naar ‘depressie en diabetesgerelateerde zorgen bij patiënten met diabetes type 2 in Hoogeveen en omstreken’. Daaruit bleek dat één op de vijf patiënten een vorm van depressie of disstress (een negatieve emotionele spanning) ervaart. Ook literatuuronderzoek toont aan dat dergelijke klachten voorkomen, maar soms nog onvoldoende worden herkend. ‘Deze bevindingen hebben tot het voornemen geleid dat screenen op psychosociale problematiek een vaste plaats krijgt in de reguliere diabeteszorg. Hierdoor kan zo nodig een tijdige behandeling worden geboden. Daarmee blijkt het onderzoek van grote meerwaarde voor de diabeteszorg in onze regio’, aldus Faber.

Het BDRC werkt mee aan nationaal en internationaal onderzoek naar de veiligheid en effectiviteit van medicijnen en behandelingen voor patiënten met diabetes, al dan niet met hart- en vaatziekten. In het nog prille bestaan van het centrum is het aantal onderzoeken door de goede samenwerking met innovatieve onderzoekspartners flink gegroeid.
Bij een onderzoek in het researchcentrum is een breed samengesteld onderzoeksteam betrokken met artsen, diabetesverpleegkundigen, laboranten, een apotheker en zo nodig andere behandelaars, zoals een podotherapeut of diëtist. Diabetespatiënten spelen een centrale rol in het BDRC. ‘Sterker nog, wetenschappelijk onderzoek is mogelijk dankzij patiënten die vrijwillig deelnemen’, aldus Faber.

NIEUWE BEHANDELINGEN
Met de intentie om de behandeling van diabetes verder te verbeteren, zal het Bethesda Diabetes Research Center vanaf 2012 meer studies zelf gaan ontwikkelen en uitvoeren. Deze studies zullen gericht zijn op nieuwe behandelingen bij onder andere zwangerschapsdiabetes, op de relatie tussen diabetes en kanker, en op het verminderen van bijwerkingen van de medicatie bij diabetes.
In wetenschappelijk onderzoek hebben veiligheid en de bescherming van de deelnemende patiënten de hoogste prioriteit. Patiënten worden zorgvuldig gescreend en voorgelicht. Wie beantwoordt aan de selectiecriteria krijgt daarna uitgebreide informatie over het onderzoek, de voordelen, de nadelen, de bijwerkingen, enzovoort. Mensen hebben altijd recht op bedenktijd en het recht om te stoppen met deelname.

De belangstelling van patiënten voor deelname aan wetenschappelijk onderzoek is groot. Regelmatig melden zich nieuwe mensen aan als vrijwilliger. Regelmatig melden zich nieuwe mensen aan als vrijwilliger. Tijdens het onderzoekstraject ontvangen patiënten tegelijkertijd geplande reguliere diabeteszorg van uitstekende kwaliteit. Die combinatie van onderzoek en zorg in het BDRC blijkt van grote toegevoegde waarde voor de patiënten.
‘Veel patiënten vinden bijvoorbeeld de extra aandacht en diabetescontroles tijdens het onderzoek erg prettig. Zij krijgen door de intensievere controles nog meer inzicht in hun ziekte en de mogelijkheid nieuwe behandelingen te ontvangen’, constateert Faber. ‘De deelnemers werken ook graag mee aan de ontwikkeling van de diabeteszorg, vooral omdat diabetes deels erfelijk bepaald is. Als ze zelf geen baat bij het onderzoek hebben, dan misschien hun kinderen en kleinkinderen.’

HUISARTSEN
‘Patiënten hebben geen verwijzing nodig voor deelname aan onderzoek in het BDRC. Ook blijven patiënten formeel onder behandeling van de huisarts’, verduidelijkt Faber. Er is een goede samenwerking tussen huisartsen en onderzoeksteam. In toenemende mate worden onderzoeksactiviteiten ook in de huisartsenpraktijk zelf uitgevoerd.
Op de website van het BDRC (www.bdrc.nl) is veel informatie te vinden over het Hoogeveense researchcentrum.